W ostatnich latach firmy w całej Europie coraz częściej mierzą się z nowymi obowiązkami raportowania pozafinansowego. Zmiany te są wynikiem unijnej dyrektywy CSRD, która wprowadza szersze i bardziej szczegółowe wymogi dotyczące raportowania kwestii środowiskowych, społecznych i związanych z ładem korporacyjnym. Dla wielu przedsiębiorstw oznacza to konieczność dostosowania sposobu, w jaki komunikują swoje działania w zakresie zrównoważonego rozwoju. Zrozumienie, czym jest CSRD, kto musi się do niej stosować i od kiedy obowiązuje dyrektywa CSRD, ma dziś znaczenie nie tylko dla działów finansowych, ale także dla całej strategii firmy.
Czym właściwie jest CSRD?
Skrót CSRD pochodzi od angielskiego *Corporate Sustainability Reporting Directive*. Jest to europejska dyrektywa, która ma zastąpić dotychczasową regulację NFRD (Non-Financial Reporting Directive). Jej głównym celem jest wprowadzenie większej przejrzystości w raportowaniu kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem. Firmy będą musiały szczegółowo przedstawiać, w jaki sposób ich działalność wpływa na środowisko, społeczeństwo i sposób zarządzania organizacją.
Nowe przepisy mają sprawić, że dane o odpowiedzialności społecznej staną się tak samo istotne jak dane finansowe. Dzięki temu inwestorzy, partnerzy biznesowi i klienci będą mogli podejmować bardziej świadome decyzje, bazując na pełniejszym obrazie działalności przedsiębiorstwa.
CSRD od kiedy obowiązuje i kogo dotyczy?
Wiele firm zadaje sobie pytanie: CSRD od kiedy zaczyna obowiązywać? Odpowiedź zależy od wielkości i rodzaju organizacji. Przepisy wprowadzane są etapami, co ma pomóc firmom przygotować się do zmian.
| Grupa przedsiębiorstw | Obowiązek raportowania |
|---|---|
| Duże spółki publiczne (objęte wcześniej NFRD) | od roku obrotowego 2024 (raport w 2025) |
| Pozostałe duże przedsiębiorstwa (spełniające dwa z trzech kryteriów: powyżej 250 pracowników, 40 mln € obrotu, 20 mln € aktywów) | od roku obrotowego 2025 (raport w 2026) |
| Małe i średnie spółki giełdowe | od roku obrotowego 2026 (raport w 2027) |
| Podmioty spoza UE z oddziałami w Unii | od roku obrotowego 2028 (raport w 2029) |
W praktyce oznacza to, że już w 2025 roku pierwsze raporty zgodne z CSRD trafią do opinii publicznej. W kolejnych latach obowiązek będzie obejmował coraz większą liczbę firm – w tym te, które wcześniej nie były zobowiązane do raportowania ESG.
Jakie informacje należy ujawniać?
CSRD wprowadza szczegółowy zakres danych, które powinny znaleźć się w raportach. Firmy mają raportować nie tylko o tym, jak ich działalność wpływa na środowisko, ale również jak zmiany klimatyczne wpływają na nie same. To tzw. zasada podwójnej istotności – dwukierunkowe spojrzenie na wpływ i ryzyka.
W praktyce raporty powinny obejmować między innymi:
- działania dotyczące emisji gazów cieplarnianych i efektywności energetycznej;
- strategie w zakresie gospodarki obiegu zamkniętego i ochrony zasobów naturalnych;
- politykę zatrudnienia, różnorodności i bezpieczeństwa pracowników;
- podejście do etyki biznesu, praw człowieka i relacji z interesariuszami;
- system zarządzania ryzykiem i strukturę ładu korporacyjnego.
Nowe wytyczne są znacznie bardziej szczegółowe niż wcześniejsze regulacje, a raporty muszą być zgodne ze standardami ESRS (European Sustainability Reporting Standards).
Dlaczego CSRD zmienia sposób funkcjonowania firm?
Dyrektywa wymaga od przedsiębiorstw nie tylko nowego rodzaju raportowania, ale także zmiany podejścia do zarządzania informacją. Raport ESG przestaje być dodatkiem – staje się częścią strategii biznesowej. Firmy muszą zintegrować kwestie środowiskowe i społeczne z codziennym funkcjonowaniem, planowaniem finansowym i komunikacją z otoczeniem.
Wymaga to współpracy wielu działów – od finansowego, przez HR, aż po produkcję czy logistykę. Wdrożenie CSRD oznacza też konieczność dokładniejszego zbierania danych, ich weryfikacji i publikacji w sposób ujednolicony. Nie bez znaczenia jest również aspekt reputacyjny – raporty ESG coraz częściej wpływają na decyzje inwestorów i dostęp do finansowania.
Jak przygotować firmę na raportowanie zgodne z CSRD?
Choć dyrektywa wchodzi w życie etapami, wiele firm już teraz przygotowuje się do nowych wymogów. Dobrze jest rozpocząć od przeglądu aktualnych danych, zidentyfikowania luk informacyjnych i zaplanowania procesu gromadzenia informacji.
- Sprawdź, czy Twoja firma znajduje się w grupie objętej obowiązkiem raportowania.
- Przeanalizuj, które dane pozafinansowe już są dostępne, a które wymagają dopracowania.
- Wyznacz zespół odpowiedzialny za koordynację raportu ESG.
- Wprowadź system monitorowania i archiwizacji danych dotyczących wpływu firmy na środowisko i społeczeństwo.
- Zadbaj o szkolenia dla pracowników i partnerów, którzy uczestniczą w procesie raportowania.
Im wcześniej firma rozpocznie przygotowania, tym łatwiej będzie jej sprostać nowym wymogom. Dla wielu przedsiębiorstw proces ten staje się również impulsem do usprawnienia zarządzania i poprawy komunikacji z otoczeniem.
Co zyska biznes dzięki transparentności?
Wprowadzenie CSRD może wydawać się wyzwaniem, jednak długofalowo przynosi korzyści. Większa przejrzystość buduje zaufanie, a dostęp do rzetelnych danych ułatwia pozyskiwanie finansowania czy współpracę z dużymi kontrahentami. Firmy, które wcześniej zaczną raportować zgodnie z nowymi standardami, mogą zyskać przewagę konkurencyjną – pokazując, że traktują zrównoważony rozwój poważnie, a nie wyłącznie jako obowiązek administracyjny.
Dyrektywa CSRD staje się więc nie tylko narzędziem regulacyjnym, ale również impulsem do zmiany kultury organizacyjnej. Uczy firm myślenia długoterminowego, odpowiedzialności i otwartości wobec interesariuszy. A to właśnie te wartości będą coraz częściej decydować o sukcesie biznesowym w nadchodzących latach.